ธุรกิจและการเงิน

มารยาทโต๊ะจีนในเมืองจีน

Published 10 ก.ย. 2018

By นพนันท์ อรุณวงศ์ ณ อยุธยา

Chinese-table-manners-biz-buzz-Rabbit-Today-banner

“มีใครอยากจะรับข้าวสวยหรือไม่”

ฝ่ายเจ้าภาพจีนที่มีอาวุโสสูงสุดบนโต๊ะจีนเอ่ยปากถามขึ้น หลังจากที่ทุกคนรับประทานอาหารกันไปแทบจะเสร็จสิ้นแล้ว คนไทยผู้เป็นแขกก็มักจะงุนงง เพราะรับประทานแต่ ‘กับข้าว’ กันมาเรื่อยๆ แต่ไม่มีข้าวสวย และเจ้าภาพก็เพิ่งจะถาม

ยิ่งกว่านั้น บ่อยครั้ง ตั้งแต่เริ่มรับประทานอาหาร เมื่ออาหารมากมายสารพัดถูกยกมาเสิร์ฟบนโต๊ะ แต่ไม่มีข้าวสวย คงมีแต่กับข้าว คนไทยก็มักจะยกมือเอ่ยปากขอข้าวสวยกับเจ้าภาพทันที เพราะเข้าใจผิด คิดว่าเจ้าภาพคงลืม

แต่ที่ไหนได้ คำเชิญชวนนั้นคือมารยาทอย่างถ่อมตนของฝ่ายเจ้าภาพ และฝ่ายแขกก็ควรตอบปฏิเสธที่จะรับข้าวสวยพร้อมทั้งกล่าวขอบคุณเจ้าภาพที่เลี้ยงอาหารมากมาย แต่หากฝ่ายแขกตอบรับนั้นหมายความว่า เจ้าภาพสั่งอาหารมาน้อยเกินไปจนกระทั่งแขกรับประทานไม่อิ่ม ทำให้อยากรับข้าวสวยเพิ่ม ซึ่งคือการฉีกหน้าเจ้าภาพอย่างรุนแรง ทำนองดูถูกเหยียดหยามว่าเจ้าภาพเลี้ยงแขกอย่างอนาถา ยิ่งหากร้องขอข้าวสวยตั้งแต่อาหารจานแรกถูกยกมาเสิร์ฟก็ยิ่่งไปกันใหญ่ เจ้าภาพจะเสียหน้าเป็นอันมาก ทั้งต่อหน้าแขกและลูกน้องของตัวเอง เพราะเจ้าภาพก็มักจะมีลูกน้องบริวารติดตามมาร่วมรับประทานอาหารด้วยเช่นกัน

มารยาทโต๊ะจีนในเมืองจีน,ะุรกิจและการเงิน,Rabbit Today

เราคนไทยซึ่งคุ้นเคยกับการรับประทานข้าวสวยพร้อมทั้งกับข้าวก็ควรระมัดระวัง เพราะอาหารจีนแทบทุกชนิดนั้นไม่ได้มีไว้สำหรับรับประทานพร้อมกับข้าวสวย และข้าวสวยเป็นเพียงแค่ส่วนประกอบเพิ่มเติมเพื่อช่วยให้อิ่มท้องขึ้นเท่านั้น

มารยาทบนโต๊ะจีนในเมืองจีนนั้นละเอียดอ่อน เริ่มตั้งแต่ฝ่ายเจ้าภาพจะต้อนรับแขกตั้งแต่หน้าประตูภัตตาคาร เดินนำแขกไปถึงห้องรับประทานอาหาร ซึ่งมักจะมีชุดรับแขกหรือห้องรับแขกตั้งไว้ก่อนที่จะถึงโต๊ะอาหาร  ฝ่ายแขกก็ควรจะนั่งอยู่ที่ชุดรับแขกก่อน ไม่ควรเดินเข้าไปนั่งที่โต๊ะอาหารทันที แต่ควรรอให้ฝ่ายเจ้าภาพกล่าวเชิญเสียก่อน

ตำแหน่งที่นั่งบนโต๊ะอาหารก็สำคัญมาก ฝ่ายเจ้าภาพที่อาวุโสสูงสุดจะนั่งเก้าอี้ด้านในสุด ด้านซ้ายมือของเจ้าภาพจะเป็นที่นั่งของผู้ช่วยเจ้าภาพ ด้านขวามือของเจ้าภาพจะเป็นที่นั่งของฝ่ายแขกที่มีอาวุโสสูงสุด ตำแหน่งที่นั่งต่อจากนั้นก็จะเรียงกันไปตามลำดับอาวุโสของทั้งสองฝ่าย การนั่งผิดตำแหน่งของฝ่ายแขกก็อาจถูกมองได้ว่าไม่ให้เกียรติ เหยียดหยาม หรือแม้กระทั่งคุกคามเจ้าภาพ

อุปกรณ์บนโต๊ะอาหารก็จะมีตะเกียบ ช้อนซุป ถ้วยซุป จาน แก้วน้ำดื่ม แก้วเหล้า ตะเกียบกลาง และทัพพีตักซุป เราควรใช้แค่ตะเกียบกลางคีบอาหารมาวางไว้ในจานเท่านั้น อย่าใช้ตะเกียบของเราไปคีบอาหารโดยตรง และอย่าวางตะเกียบบนจาน ให้วางบนที่วางตะเกียบข้างๆ จานแทน

มารยาทโต๊ะจีนในเมืองจีน,ะุรกิจและการเงิน,Rabbit Today

เจ้าภาพมักจะเชื้อเชิญให้แขกดื่มเหล้าแก้วแรก หลังจากนั้นฝ่ายแขกต้องเชื้อเชิญให้เจ้าภาพดื่มเช่นกัน และต่อไปหลังจากนั้นก็จะสลับกันไปทั้งสองฝ่าย หากแขกนั่งเฉย ไม่เชื้อเชิญให้เจ้าภาพดื่ม คงรอให้เจ้าภาพเชื้อเชิญฝ่ายเดียวก็ถือว่าไร้มารยาท อีกทั้งผู้อาวุโสน้อยกว่าจะต้องเป็นฝ่ายเชื้อเชิญผู้อาวุโสสูงกว่าให้ดื่มด้วย ซึ่งตรงกันข้ามกับวัฒนธรรมไทย ที่ผู้มีอาวุโสสูงกว่ามักจะเชื้อเชิญให้ผู้อาวุโสน้อยกว่าดื่มเหล้าแต่เพียงฝ่ายเดียว หากผู้อาวุโสน้อยกว่าเชื้อเชิญผู้อาวุโสสูงกว่าให้ดื่มเรื่อยๆ ก็อาจจะถูกมองว่ารุ่มร่าม ลามปาม ไม่เคารพผู้ใหญ่ แต่วัฒนธรรมจีนนั้นกลับตรงกันข้าม

การชนแก้วเหล้าก็เช่นกัน ทั้งสองฝ่ายจะต้องน้อมศีรษะลง และถือแก้วเหล้าให้ต่ำกว่าอีกฝ่าย แต่ฝ่ายแขกหรือผู้ที่มีอาวุโสน้อยกว่าจะต้องพยายามทำให้แก้วเหล้าของตัวเองต่ำกว่าเจ้าภาพหรือผู้มีอาวุโสสูงกว่าให้ได้ ก่อนที่จะชนแก้วกันเบาๆ แค่เฉพาะบริเวณใกล้ๆ ปากแก้วด้านบนในท้ายที่สุด

พิธีการบนโต๊ะจีนในเมืองจีนนั้นสำคัญมาก เพราะหากทำได้ดีก็จะส่งผลให้ธุรกิจการงานที่เจรจากันอยู่นั้นราบรื่นโดยง่าย แต่หากผิดพลาดก็อาจจะทำให้ทุกอย่างพังทลายลงเพียงแค่อาหารมื้อเดียว โดยเฉพาะการเจรจาธุรกิจสำคัญซึ่งต้องมีการเยี่ยมเยียนพบปะกัน ซึ่งฝ่ายจีนจะต้องเลี้ยงอาหารด้วยเสมอ เพราะถือเป็นส่วนสำคัญของความสัมพันธ์ทางธุรกิจ ไม่ใช่เพียงแค่มื้ออาหาร

หากเราเป็นแขกผู้มาเยือน ติดต่อทำธุรกิจในเมืองจีน เราก็ควรเรียนรู้และทำความเข้าใจในวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน  ดังสุภาษิตว่า ‘เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม’โดยเฉพาะเมื่อไทยและจีนมีความสัมพันธ์กันใกล้ชิดในทุกระดับอย่างเช่นทุกวันนี้



Advertising