ธุรกิจและการเงิน

ทางรอดของสื่อเก่า

Published 19 ก.พ. 2019

By ประเสริฐ เอี่ยมรุ่งโรจน์ (แกะดำทำธุรกิจ)

Old-Media-biz-buzz-Rabbit-Today-banner

มีคนถามผมบ่อยว่า Old Media จะตายจากโลกนี้ไหม ผมตอบว่า “ไม่” แต่เงื่อนไขคือ Old Media ต้องปฏิวัติตัวเอง สร้าง Radical Transformation ไม่พึ่งรูปแบบเก่าที่หากินกับ Content เดิม มันขาดเสน่ห์สำคัญ คือไม่มีทางสู้ Digital Content ได้ ตัว ‘สื่อ’ ไม่ใช่ปัญหา แก่นอยู่ที่ Business Model + Content ที่ฉุดรั้งทำให้สื่อเก่าหลุดจาก Radar คนดูและคนอ่าน 

ผมขอเล่าตัวอย่างของ Old Media ที่พลิกตัวเองให้กลับมาฉายแสง 2 ปีที่แล้วในสหรัฐอเมริกามีปัญหาใหญ่เรื่องการล่วงละเมิดทางเพศ บรรณาธิการบริหารของ New York Times ประชุมทีมงานแล้วบอกว่าเขาอยากทำข่าวที่เรียกว่า Investigative News เพื่อตีแผ่ข้อเท็จจริง เริ่มจากคำถามง่ายๆ ว่าวงการไหนที่มีเรื่องพรรค์อย่างนี้มากที่สุด คำตอบคือ Hollywood 

หัวหน้ากองบรรณาธิการจัดทีมงานพิเศษทำข่าวนี้ ทีมงานทำการบ้าน ไปดู Video Tape และวัตถุดิบอื่นเป็นพันๆ ชิ้น สุดท้ายทีมงานซึ่งทำงานหลายพันชั่วโมงมีโอกาสดู Tape การแจกรางวัล Oscar ในปี 2013 และมีหลักฐานที่บ่งชี้ว่า Harvey Weinstein ซึ่งเป็น CEO ของ The Weinstein Company คือ ‘Big Name ที่เป็นตัวร้าย’ จากนั้นทีมงานเจาะลึกว่าใครที่ถูกล่วงละเมิดทางเพศ พบว่าดาราดัง อย่าง Ashley Judd, Gwyneth Paltrow, Angelina Jolie อยู่ในคนกลุ่มนี้
ซึ่งสุภาพสตรีที่ถูก Weinstein ทำมิดีมิร้ายมีทั้งหมด 90 คน ทีมข่าว New York Times รวบรวมข้อมูลเหมือนนักสืบแล้วเขียนเป็น Series of News เปิดเผยสิ่งที่ถูกปกปิดมา 30 ปี ข่าวชิ้นแรกตีพิมพ์ในเดือนตุลาคม 2017 จากนั้นตามด้วยข่าวต่อเนื่องที่มาเป็นลูกระนาดอีกเป็นอาทิตย์ ผลงานชิ้นนี้ทำให้ Weinstein ถูกดำเนินคดี แล้วเกิดกระแส #metoo ในสหรัฐอเมริกา

New York Times คือ Gold Standard ของ Old Media in A New Context ซึ่งเรื่องพรรค์อย่างนี้ Digital Media ไม่มีทางที่จะเล่นบทอย่างนี้ได้ ผลงานชิ้นนี้ทำให้ New York Times อยู่ใน Spotlight of Attention แล้วได้รับรางวัล Pulitzer

ตัวอย่างที่ 2 ที่ขอเล่าให้ฟังคือเรื่อง ‘ทีมหมูป่าที่ติดในถ้ำหลวง’ เหตุการณ์จากจุดเริ่มต้นจนทีมกู้ภัยนานาชาตินำ 13 ชีวิตออกมาจากถ้ำ ถือได้ว่าเป็นเหตุการณ์ระดับโลก มีผู้คนมาช่วย 10,000 กว่าคน มีนักประดาน้ำนานาชาติรวมทั้งหน่วย Seal ของไทย 100 คน เสี่ยงชีวิตเพื่อนำ13 ชีวิตให้รอดปลอดภัย ผู้อ่านอาจจะสงสัย ผมเล่าเรื่องนี้มีความเกี่ยวข้องอย่างไรกับเรื่องสื่อ

สถานีโทรทัศน์ ABC ของประเทศออสเตรเลียส่งทีมงานซึ่งเป็นผู้ผลิตรายการ Four Corners มาเก็บเรื่องราวตั้งแต่ต้นจนจบ แล้วผลิตเป็นสารคดีความยาว 1 ชั่วโมง ที่เจาะลึกทุกรายละเอียดว่าความยากลำบากของปฏิบัติการครั้งนี้สาหัสแค่ไหน และทำอย่างไรงานนี้ถึงประสบความสำเร็จ

ทางรอดของสื่อเก่า,ธุรกิจและการเงิน,Rabbit Today

ทีมผลิตสารคดีนี้มีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่เติมเต็มข้อมูล อย่างเช่นว่า เมื่อหัวหน้าหน่วยปฏิบัติการไปขออนุมัติแผนจากรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยของบ้านเรา เขาบอกชัดเจนว่าปฏิบัติการครั้งนี้อาจจะมีผู้เสียชีวิตประมาณ 3-5 คน แต่ไม่มีทางเลือก เพราะถ้าปล่อยนานมากกว่านี้ทั้ง 13 ชีวิตจะเสียชีวิตหมด เล่าละเอียดถึงขนาดว่าปฏิบัติการครั้งนี้มีการซ้อมโดยใช้สระว่ายน้ำของโรงเรียนที่อยู่ใกล้กับที่เกิดเหตุ แล้วขออาสาสมัครที่เป็นเด็กนักเรียนมาจำลองตัวเองว่าเป็นทีมหมูป่า แล้วให้นักประดาน้ำซ้อมพาอาสาสมัครว่ายน้ำออกมา

อาสาสมัครทุกคนสวมใส่หน้ากากดำน้ำเหมือนสภาพจริง นี่เป็นข้อมูลที่คนไทยไม่เคยทราบ สารคดีนี้เก็บละเอียดทุกเม็ดมาย่อเรื่องที่เกิดใน 17 วัน แล้วถ่ายทอดในเวลา 55 นาที นี่คืออีกหนึ่งตัวอย่างของสื่อเก่าในบริบทใหม่

ตัวอย่างสุดท้ายผมชอบดูรายการโทรทัศน์ชื่อ The David Rubenstein Show ทาง Bloomberg TV ตัวพิธีกรนำนักธุรกิจระดับโลกอย่างเช่น Warren Buffet, Indra Nooyi ซึ่งเป็น CEO ของ PepsiCo ผู้อ่านอาจจะบอกว่ารายการอย่างนี้มีให้ดูถมเถไป ความพิเศษของรายการคือตัวพิธีกรไม่ใช่นักข่าว เขาเป็นนักธุรกิจ เป็นนักคิด ดังนั้น ประเภทของคำถามของเขาจะมีมุมที่แตกต่างและสร้างประโยชน์กับคนดู

ตอนที่เขาสัมภาษณ์ Indra Nooyi เขาถามว่าเธอมีวิธีอะไรที่ชมลูกน้องที่ทำดี เธอบอกว่าเธอจะเขียนจดหมายไปถึงพ่อแม่ของทีมงานคนนั้น และขอบคุณที่พ่อแม่ของทีมงานเลี้ยงดูลูกมาอย่างดี ทำให้ทีมงานคนนั้นกลายเป็นกำลังสำคัญขององค์กร แค่ได้ยินเคล็ดลับนี้ก็คุ้มเกินคุ้มแล้วครับ เป็นสิ่งเล็กน้อยที่ถือว่ามีค่ามากที่เราสามารถหยิบนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้และนี่คือความพิเศษของรายการนี้ที่ Digital Content ไม่มี

ทั้ง 3 ตัวอย่างที่เล่ามา เกิดจากความเชื่อของผมว่า Old Media มีข้อได้เปรียบเหนือกว่า Digital Media ประการแรกและประการสำคัญ Old Media คือคนที่สร้าง National Impact ในขณะที่ Digital Media เป็น Time Killer

ประการที่ 2 Old Media ต้อง Redefine Role สร้างบทบาทใหม่ในบริบทของโลกที่เปลี่ยนไป สุดท้ายเมื่อ Old Media มี Killing Content ในมือ ไม่ว่าคุณจะเป็น TV หรือหนังสือพิมพ์ คุณจะกลับมาเปล่งแสงได้

ผมขอยกมือเป็นอาสาสมัครสร้าง Old Media ให้กลับมาเป็น Rising Star โดยทำสิ่งที่เรียกว่า Investigative Business Content ครับ



Advertising