พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ๒๕๖๒

วัดประจำรัชกาลที่ 1: วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร พระอารามหลวงชั้นเอกพิเศษ ชนิดราชวรมหาวิหาร

Published 17 มี.ค. 2019

By Rabbit Today

Royal-Temples-1-coronation-Rabbit-Today-banner-1

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (พระองค์ดิศวรกุมาร ต้นราชสกุล ดิศกุล) ทรงอธิบายถึงเรื่องคตินิยมในการสร้างวัดประจำรัชกาลไว้ในหนังสือความทรงจำ ความตอนหนึ่งว่า "...เป็นคติถือกันมาว่า เมื่อพระเจ้าแผ่นดินเสวยราชย์แล้ว ต้องสร้างวัดประจำรัชกาลทุกพระองค์ในกรุงรัตนโกสินทร์นี้..."

โบราณราชประเพณีดังกล่าวยึดถือและปฏิบัติเรื่อยมาจนถึงรัชกาลที่ 5

วัดโพธิ์ หรือชื่อที่เป็นทางการว่า วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร มีชื่อเดิมคือ วัดโพธาราม หรือวัดโพธิ์ เป็นวัดเก่าแก่ที่อยู่คู่บ้านคู่เมืองมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ซึ่งเมื่อล่วงเข้าสู่รัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ได้ทรงเปลี่ยนสร้อยนามพระอารามเป็น ‘วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม’ และใต้พุทธบัลลังก์พระพุทธเทวปฏิมากร ซึ่งเป็นพระประธานในพระอุโบสถ เป็นที่บรรจุพระบรมราชสรีรางคารพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช จึงถือกันว่า วัดแห่งนี้เป็นวัดประจำรัชกาลที่ 1

วัดโพธิ์เปรียบเสมือนมหาวิทยาลัยแห่งแรกของไทย ด้วยเพราะในสมัยรัชกาลที่ 3 มีการบูรณะครั้งใหญ่ พระองค์มีพระราชดำริในการรวบรวมสรรพวิชา จารึกลงบนแผ่นศิลาอย่างเป็นหมวดหมู่ เพื่อรักษาไว้ไม่ให้สูญหาย เช่น การแพทย์แผนโบราณ ประวัติศาสตร์ วรรณกรรม ตำรานวด และตำรายา ไว้ตามเสาศาลารายโดยรอบ รวมทั้งมีประติมากรรมปูนปั้นรูปฤๅษีดัดตนในท่าต่างๆ รวม 80 ท่า แต่ปัจจุบันเหลือเพียง 24 ท่าเท่านั้น และเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ ทางวัดได้ทำการบูรณะประติมากรรมฤๅษีดัดตนใหม่ด้วยการใช้สังกะสีและดีบุก เพื่อความสวยงาม ทรงคุณค่า และคงทนถาวร

วัดประจำรัชกาลที่ 1: วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร พระอารามหลวงชั้นเอกพิเศษ ชนิดราชวรมหาวิหาร,พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ๒๕๖๒,Rabbit Today

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร ถือได้ว่าเป็นวัดที่มีพระเจดีย์มากที่สุดในประเทศไทย โดยมีจำนวนประมาณ 99 องค์พระเจดีย์ที่สำคัญคือ พระมหาเจดีย์สี่รัชกาล ซึ่งเป็นพระมหาเจดีย์ประจำพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระมหากษัตริย์ในราชวงศ์จักรีทุกพระองค์ทรงถือว่า วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นพระอารามหลวงที่มีความสำคัญมาก และทรงถือเป็นพระราชประเพณี ที่จะทรงอุปถัมภ์และทำนุบำรุงวัดนี้ทุกรัชกาล

ปัจจุบันทางยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนจารึกวัดโพธิ์จำนวน 1,440 ชิ้น เป็นมรดกความทรงจำโลกในทะเบียนนานาชาติ อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ.2554

ในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พ.ศ.2562 รัชกาลที่ 10 จะเสด็จพระราชดำเนินเลียบพระนครโดยขบวนพยุหยาตราทางสถลมารค ไปยังวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เพื่อทรงนมัสการพระพุทธเทวปฏิมากร พระประธานในพระอุโบสถ และถวายราชสักการะพระบรมราชสรีรางคารพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช