สุขภาพและกีฬา

ยาแก้ไอ ยาขับเสมหะ ยาละลายเสมหะ ต่างกันอย่างไร

Published 5 พ.ย. 2018

By อายุรศาสตร์ง่ายนิดเดียว

CoughMedicine-Expectorants-Mucolytics-health-and-sport-Rabbit-Today-banner

เวลาที่เราเจ็บป่วยโดยเฉพาะโรคที่เกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ปอดอักเสบ หรือโรคเรื้อรังอย่างถุงลมโป่งพอง

หนึ่งในอาการที่รบกวนอย่างมากคือ อาการไอ มีเสมหะ และเมื่อมีอาการเหล่านี้ ยาที่เรามักจะอยากได้หรือหมอจะให้มารับประทาน คือยาแก้ไอ ยาขับเสมหะ หรือยาละลายเสมหะ เรามาอ่านความแตกต่างและประโยชน์อย่างสั้นๆ ของยากลุ่มนี้ครับ

ยาแก้ไอ ยาขับเสมหะ ยาละลายเสมหะ ต่างกันอย่างไร,สุขภาพ,Rabbit Today

ยาแก้ไอ ยากลุ่มนี้ทำงานโดยการกดศูนย์การไอในสมอง แม้ว่าจะทำให้อาการไอลดลง แต่บางครั้งก็ไปฝืนธรรมชาติในการขับเสมหะของร่างกาย เราจะใช้ในกรณีการไอนั้นรบกวนชีวิตมาก หรือทำให้เกิดอันตราย เช่น ไอเป็นเลือดมากๆ มีทั้งยาที่มีส่วนผสมของมอร์ฟีน เช่น ยาโคเดอีน ที่มีผลข้างเคียงทำให้ง่วงซึมและติดยาได้ และยาแก้ไอที่ไม่ทำให้ติดยา เช่น ยาเด็กซ์โตรเมโทรแฟน ประสิทธิภาพโดยรวมของยาแก้ไอนี้ไม่ได้สูงมากนัก และต้องระวังผลข้างเคียง เช่น มีอาการง่วงซึม โดยเฉพาะผู้สูงวัยครับ

ยังมียาแก้ไออีกกลุ่มที่ไม่ได้ไปกดสมอง แต่ไปลดการกระตุ้นเส้นประสาท ทำให้ไม่ง่วงซึม แต่ประสิทธิภาพด้อยกว่ายาแก้ไอกลุ่มแรก คือยา Levodropropizine 

ยาแก้ไอ ยาขับเสมหะ ยาละลายเสมหะ ต่างกันอย่างไร,สุขภาพ,Rabbit Today

ยาขับเสมหะ ยากลุ่มนี้จะไปช่วยให้กลไกการขับเสมหะตามธรรมชาติของร่างกายทำงานได้ดีขึ้น เสมหะเคลื่อนออกมาสะดวกขึ้น ได้แก่ ยา Bromhexine ยา Guanifenecin และสารละลายกลีเซอรัลไอโอดีน ทั้ง 2 ชนิดนี้พบมากในยาน้ำแก้ไอขับเสมหะ ทั้งชนิดน้ำดำและน้ำเชื่อม ประสิทธิภาพไม่สูงนัก แถมข้อมูลการใช้จะพบมากในโรคปอดเป็นพังผืด หรือถุงลมโป่งพอง มากกว่าจะรักษาไข้หวัดหรือการติดเชื้อที่ลำคอ

ยาแก้ไอ ยาขับเสมหะ ยาละลายเสมหะ ต่างกันอย่างไร,สุขภาพ,Rabbit Today

ยาละลายเสมหะ ทำให้เสมหะก้อนใหญ่ๆ หนืดๆ แตกตัวเล็กลง และขับออกง่ายขึ้น เช่น ยา N-acetylcysteine ทั้งแบบผงละลายน้ำหรือเม็ดฟู่ หรือยา Carbocysteine ทั้งแบบเม็ดและแบบน้ำ ข้อมูลประสิทธิภาพการรักษาจะชัดเจนในโรคปอดเรื้อรัง ส่วนการติดเชื้อเฉียบพลันไม่กี่วัน ไม่กี่สัปดาห์ อาจไม่มีประสิทธิภาพนัก

กล่าวโดยรวมแล้วประสิทธิภาพของยากลุ่มนี้ไม่สูงนัก มีผลรักษาอาการ ช่วยให้สบาย แต่ไม่มีผลต่อการดำเนินโรคที่ป่วย ยากลุ่มนี้จึงเป็นเพียงทางเลือกหนึ่งเท่านั้น และไม่ว่าจะใช้ยากลุ่มนี้หรือไม่ก็ตาม เราต้องใช้ร่วมกับการรักษาอาการไอ ขับเสมหะ ที่ทรงประสิทธิภาพมากอันหนึ่งเสมอ คือดื่มน้ำอุ่นสะอาดบ่อยๆ นั่นเองครับ



Advertising