สุขภาพและกีฬา

การถักทอของสี อารมณ์ใน Sport Business

Published 25 ต.ค. 2018

By นันทขว้าง สิรสุนทร

football-kit-health-and-sport-Rabbit-Today-banner

แดงของรัสเซีย เหลืองของบราซิล และฟ้าน้ำเงินของอิตาลี อาร์เจนตินา ฝรั่งเศส และอุรุกวัย ถ้าจะแบ่งอำนาจสีของฟุตบอล ก็คงประมาณนี้

แต่ในสายศิลปะการละครนั้น นักวิชาการบางคนแบ่งยุคสมัยใหม่ที่ปี 1878 ไม่เหมือนสายภาพยนตร์ที่หลายคนปักป้ายไว้ว่า หนังที่เกิดหลังสงครามโลก (ทศวรรษที่ 40) คือหนังสมัยใหม่หมด (บางคนแบ่งแค่ว่า หนังยุคเก่าคือหนังเงียบ หนังยุคใหม่คือหนังเสียง)

แต่ ‘เสื้อบอล’ ไม่ได้มีห้วงยามกระชับชัดเจนแบบนั้น มันมีช่วงเปลี่ยนผ่าน มีรอยต่อผสมผสานจนเข้ารูป ในเวลานั้น ‘เสื้อบอล’ ยังไม่ได้มี ‘แบบแผน’ ที่หลากหลายในการเล่นเหมือนเกมฟุตบอล

ขณะที่อังกฤษกลางศตวรรษที่ 19 เคยเล่นระบบ 1-2-7 (กองหลังตัวเดียว) หรือสกอตแลนด์ คู่แข่งเคยใช้ระบบ 2-2-6 มาต่อสู้ เมื่อลองศึกษาดูจะพบว่า ทั้งก่อนหน้าและคล้อยหลัง มีรูปแบบการเล่นฟุตบอลมากมาย ไม่ว่าจะเป็นอุรุกวัยในบอลโลก 1930 กับระบบ 2-3-5 (ที่เรียกว่าพีระมิด)

หรือ 3-3-4 ที่เรียกย่อๆ ว่า WW ของฮังการียุคเกรียงไกรในทศวรรษที่ 50 แม้แต่ระบบ 4-2-4 ที่บราซิลเล่นอยู่พักใหญ่ ก็ปรับเปลี่ยนมาจากระบบนี้ของฮังการี

ในยุคแรกเริ่มของลูกหนังนั้น ผู้คนหรือแฟนบอล กระทั่งผู้จัดการทีม อาจจะถกเถียงเรื่องรูปแบบการเล่น โค้ชอาจจะคิดค้นแท็กติกแตกต่างกันในเกม แต่สิ่งหนึ่งที่ทุกทีมไม่ผิดแผกกันก็คือ ‘เสื้อบอลที่ใส่ลงเล่น’

ถ้าเราจะนับว่า ช่วงยุค 1840 คือต้นทางแรกๆ ของการก่อกำเนิดฟุตบอล อันมีที่มาจากการคิดค้นกติกาของผู้เล่นในมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ นี่ก็เกือบๆ 170 ปีเข้าไปแล้ว ซึ่งเป็นอายุที่ถือได้ว่า ฟุตบอลคือกีฬาที่ ‘เก่าแก่ที่สุดอย่างหนึ่ง’ ของมนุษยชาติ

การถักทอของสี อารมณ์ใน Sport Business,สุขภาพ,Rabbit Today

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ไม่น่าเชื่อก็คือ เสื้อบอลในยุคแรกนั้นมีการเปลี่ยนแปลงน้อยมาก เสื้อบอลในปลายศตวรรษที่ 19 จนถึงต้นยุค 20 ทำหน้าที่ในเชิง ‘เครื่องแต่งกาย’ ไม่เหมือนแฟชั่นและอัตลักษณ์แบบสมัยนี้

จี.โอ. สมิธ ผู้เล่นของทีมมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดในปี 1892 เคยบอกว่า เสื้อบอลในสมัยนั้นไม่คำนึงถึงเนื้อผ้าหรือความสวยงามใดๆ เป็นเพียงอะไรก็ได้ที่มาห่อหุ้มร่างกายนักบอล

คำพูดของสมิธเห็นจะจริง เพราะเกือบๆ 70-80 ปีแรกของวงการลูกหนังนั้น รูปแบบหรือฟอร์มเกี่ยวกับเสื้อนักบอล เกือบจะออกมาแบบเดียวกัน

เริ่มจากใช้เสื้อผ้า ‘อะไรก็ได้’

เช่นชุดทำงานประจำวัน ชุดแต่งกายเสื้อแขนยาว (พับแขน) กางเกงยาวเลยเข่า และรองเท้าบู๊ต ซึ่งมักเป็นรองเท้าหนังหนาๆ แข็งๆ พูดให้ง่ายขึ้นก็คือ ชุดนักบอลหรือ Kit นั้น (Shirt คือเสื้อบอล, Kit มักใช้กับชุดกีฬา รวมทั้งกางเกงและถุงเท้า ส่วน Jersey มักถูกใช้อธิบายสิ่งที่เป็นดีเทลในเสื้อบอล เช่น ลายผ้า หรือรูปแบบ ฯลฯ)

ภาพที่เราเห็นใน DVD หนังฟุตบอล หรือหนังสือฟุตบอลเก่าๆ เมื่อร้อยกว่าปีที่แล้ว จึงมักเป็นภาพของเชิ้ตหนาๆ ผ้าดิบๆ ที่มาพร้อมกางเกงทรงลุง จนเกิดคำถามว่า เตะบอลสะดวก Teen ได้อย่างไร

ขอโทษ บางคนมาถ่ายรูปประจำปี หรือรูปทีมโดยที่มืออีกข้างถือจอบพลั่ว ซึ่งบ่งบอกถึงอาชีพที่ทำได้ดี

ในยุคแรกเริ่มนี้มีเรื่องที่หลายคนอาจจะยังไม่ทราบอีกว่า จริงๆ แล้วเสื้อบอลยังไม่ใช่สัญลักษณ์ในการบ่งบอกพวก หรือแบ่งแยกทีม

นิตยสาร The Complete Book of Soccer และ True Color มีข้อมูลตรงกันว่า สิ่งที่ถูกนำมาใช้แบ่งทีม หรือสร้างความเข้าใจในการเล่นก่อนก็คือ หมวกแก๊ป (ใช่แล้ว คุณอ่านไม่ผิดหรอก)

ช่วงก่อร่างสร้างตัวในยุค 1850-1870 มีการใช้หมวกที่สวมใส่เป็นการบอกถึงพวกเดียวกัน ริชาร์ด เคลย์ นักบอลคนหนึ่งของอังกฤษ พดติดตลกว่า เวลาจะส่งบอล แทนที่จะดูที่เสื้อ ดูที่ใบหน้า ก็เงยไปมองที่หมวกแทน

การที่ฟุตบอลยุคแรกไม่ได้คำนึงถึงชุดกีฬาอย่างที่ควรจะเป็น มีปัจจัยทางสังคมเข้ามาเกี่ยวข้อง หนึ่งในนั้นคือ เศรษฐกิจที่ย่ำแย่ และนักเล่นไม่มองเห็นความจำเป็นว่า ทำไมจะต้องลงทุนด้วยการตัดเสื้อผ้าชั้นดี เพื่อลงไปคลุกฝุ่นในสนาม

นี่คือ ยุคแรกของเสื้อบอล ที่มีมาจนทุกวันนี้...



Advertising