เรื่องเด่น

เตรียมใจก่อนเรียนภาษาจีน I Hate You I Love You

Published 28 มี.ค. 2019

By ตติยา แก้วจันทร์

chinese-language-scoop-Rabbit-Today-banner

ปัจจุบันประชากรชาวจีนมีประมาณ 1,400 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 18.41 ของประชากรโลก จึงไม่แปลกใจหาก ‘ภาษาจีน’ จะเป็นภาษาที่มีคนใช้มากที่สุดในโลก 

ยังไม่นับสายเลือดมังกรโพ้นทะเลที่อาศัยอยู่นอกแผ่นดินใหญ่ รวมถึงผู้คนอีกมากมายที่หันไปเรียนภาษาจีนเพื่อเสริมทักษะฟัง พูด อ่าน และเขียน โดยหวังจะขยายโอกาสและช่องทางธุรกิจให้แก่ตนเอง ท่ามกลางโลกสมัยใหม่ที่สาธารณรัฐประชาชนจีนก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในมหาอำนาจโลก

‘ภาษาจีน’ จึงกลายเป็นภาษายอดนิยมในยุคนี้ หลายคนหันไปเรียนคอร์สระยะสั้น โดยเน้นสนทนาเบื้องต้น-เชิงธุรกิจ เพื่อใช้เป็นทางลัดไปสู่การใช้งานได้จริงอย่างรวดเร็ว 

การเรียนภาษาที่ 3 ภายในเวลาอันสั้น อาจสร้างความตื่นเต้น สนุก และเพลิดเพลิน หลายคนเรียนแล้วมีความสุข แถมยังเอ็นจอยกับการดูซีรีส์จีน-ไต้หวัน ในขณะที่อีกหลายคนเรียนแล้วสัมผัสถึงความรู้สึกที่ตรงข้ามกัน

ในฐานะที่ผู้เขียนทำความรู้จักภาษาจีนมาตั้งแต่แผนกศิลป์-จีน ในระดับมัธยมปลาย มาจนถึงการเป็น ‘เด็กเอกจีน’ ในระดับอุดมศึกษาอีก 4 ปีเต็ม อยากบอกเล่าประสบการณ์การเรียนภาษาจีนในฐานะภาษาที่ 1 ว่า ‘ไม่ใช่ขนมหวานเลย’ เผื่อจะเป็นประโยชน์ให้ใครก็ตามที่อยากสัมผัสภาษาอันเก่าแก่นี้ได้เตรียมตัวและเตรียมใจไว้ก่อน…

เตรียมใจก่อนเรียนภาษาจีน I Hate You I Love You,สกู๊ป,Rabbit Today

ภาษาจีน 101

ชาวต่างชาติเรียกภาษาจีนว่า ‘แมนดาริน’ ในขณะที่คนจีนเรียกว่า ‘ฮั่นอวี่’ หรือ ‘ผู่ทงฮว่า’ ภาษาจีนมีสำเนียงท้องถิ่นที่หลากหลาย เหมือนคนไทยมีภาษาอีสาน กลาง และใต้ ทว่าสำหรับคนจีนนั้นบางครั้งยังฟังสำเนียงท้องถิ่นของเพื่อนร่วมชาติไม่รู้เรื่องเลยด้วยซ้ำ! 

แต่พวกเขามีตัวอักษรที่เขียนแบบเดียวกัน เรียกว่า ‘เจี๋ยนถี่จื้อ’ หรือตัวย่อ ที่รัฐบาลประกาศใช้ในปี 1956 เพื่อทำให้เขียนง่ายขึ้น และใช้ระบบเสียงพินอินกำกับการออกเสียง

คนจีนที่ได้รับการศึกษาจะมีปริมาณคลังศัพท์อยู่ที่ 8,000 คำ ส่วนคนที่เรียนภาษาจีนอย่างน้อยต้องรู้จักตัวอักษรจีนประมาณ 2,000-3,000 คำ จึงจะสามารถอ่านหนังสือพิมพ์ภาษาจีนอย่างเข้าใจในเบื้องต้นได้

ยังไม่นับรวมถึงการเริ่มเขียนตัวอักษรจีนด้วยการลำดับขีดให้ถูกต้อง สัทศาสตร์ และไวยากรณ์ที่ต้องจำให้แม่นยำ ถึงไม่ยาก แต่ต้องยอมรับว่า ‘เยอะ’

แค่ ‘ความอยาก’ อย่างเดียวอาจยังไม่พอที่จะส่งคุณเข้าไปเรียนเอกจีนได้ เพราะหลังจากผ่านแอดมิชชั่นแล้ว จะต้องเข้าไปเรียนเอกรวมก่อนเป็นเวลา 1 ภาคการศึกษา ก่อนจะ ‘สอบเข้า’ เอกจีนอย่างเป็นทางการอีกครั้ง 

หากคุณคิดว่าการได้คะแนน 92 เต็ม100 คือคะแนนที่สูงแล้ว บอกเลยว่าคิดผิด เพราะเมื่อประกาศคะแนนก็พบว่าเพื่อนๆ อยู่ในระดับ 98 และ 99 กันทั้งนั้น…

ด่านอรหันต์จริงๆ จึงอยู่ที่การต้องสอบแข่งขันกับคนที่มุ่งมั่นอย่างเต็มเปี่ยมจำนวน 300 คน โดยในจำนวนนี้รับเพียง 30 คนเท่านั้น หมายความว่าในทุกๆ 100 คน จะมีเพียง 10 คนเท่านั้นที่ผ่านเข้ารอบ!

การได้เป็น 1 ใน 30 เป็นแค่ด่านแรกที่สร้างความอิ่มเอิบใจให้ได้ชั่วคราว เพราะของจริงกำลังจะเริ่มขึ้น…

เตรียมใจก่อนเรียนภาษาจีน I Hate You I Love You,สกู๊ป,Rabbit Today

ชีวิตเด็กเอกจีน

คัดจีนจนมือขึ้นเอ็น

‘ไม่เคยขึ้นกำแพงเมืองจีน มิองอาจเยี่ยงชายชาตรี’ ฉันใด การเรียนเอกจีนโดยไม่ผ่านการ ‘คัดจีน’ ก็มิองอาจฉันนั้น

แม้ว่าปัจจุบันนี้จีนแผ่นดินใหญ่จะหันมาใช้ตัวอักษรแบบตัวย่อกันแล้ว มีเพียงไต้หวันที่ยังคงใช้ตัวอักษรแบบ ‘ฝานถี่จื้อ’ หรือตัวเต็ม ซึ่งมีความซับซ้อน ขีดเยอะ แต่เด็กเอกจีนจะต้องเรียนรู้ตัวอักษรลักษณะนี้ด้วย 

ดังนั้น การคัดจีนจึงเป็นด่านทดสอบความอดทนข้อแรก สิ่งที่ต้องเตรียมคือสมุดคัดจีน และดินสอ 2B พร้อมภารกิจคัด คัด คัด คัด คัด และคัด ขีดต้องแม่น ลำดับขีดต้องถูกต้อง และถ้าให้ดีควรเขียนให้สวยด้วย เพราะเชื่อว่าการเขียนตัวอักษรอย่างถูกต้องจะเป็นการปูพื้นฐานที่ดีในลำดับแรก

เด็กเอกจีนจึงแทบไม่ได้หยิบปากกาออกมาใช้เลยในปีแรกๆ แถมยังเป็นสมาชิกตัวยงของร้านเครื่องเขียนที่แวะเวียนกันเข้าไปซื้อไส้ดินสอกดแบบวันเว้นวัน ถ้านำไส้ดินสอกดที่เคยใช้คัดจีนมาวางต่อกันคงคิดเป็นระยะทางหลายร้อยเมตร

เหตุการณ์ที่มักเห็นเด็กเอกจีนทำเป็นประจำคือ การพกสมุดคัดจีนไปเที่ยว ไปกินข้าว ไปดื่มเหล้า เพราะเวลาทุกนาทีมีค่า ว่างเมื่อไรควรหยิบสมุดขึ้นมาคัดจีนทันที 

คัดแล้วยังไม่จบ เพราะอาจารย์ตรวจอย่างเคร่งครัด โดยจะหยิบกระดาษขึ้นมาอยู่ในระยะห่างจากแว่นตาประมาณ 1 คืบเพื่อสำรวจความถูกต้อง แถมหักคะแนนเป็นจุดทศนิยม

เตรียมใจก่อนเรียนภาษาจีน I Hate You I Love You,สกู๊ป,Rabbit Today

สัมผัสนิยามของคำว่า ‘เข้าถ้ำ’

‘เก่งไม่กลัว กลัวไม่ขยัน’ กลายเป็นประโยคที่อาจารย์พูดให้ได้ยินประจำ เนื่องจากการเรียนภาษาจีนต้องใช้ความมานะและอดทนอย่างมาก แถมยังเป็นวิชาที่หน่วยกิตเยอะที่สุด และมักมีกำหนดสอบล่วงหน้าเพื่อนๆ สาขาอื่นประมาณ 1-2 สัปดาห์ ขณะเดียวกันผู้เขียนเลือกเรียนวิชาโท ‘สาขาประวัติศาสตร์’ ซึ่งแน่นอนว่าต้องทุ่มเทเวลาในการอ่าน จดบันทึกสรุป เพื่อทำความเข้าใจเนื้อหา ในขณะที่สาขาภาษาจีนต้องจำตัวอักษรและความหมายให้แม่นยำ หากต้มตำรากินได้ก็แนะนำให้ทำเลย

ช่วงใกล้สอบจะเป็นช่วงที่แทบไม่มีใครเห็นหน้าเด็กเอกจีนเลย เพราะทุกคนจะ ‘เข้าถ้ำ’ กันหมด หมายความว่าเก็บตัว ณ ที่ใดที่หนึ่งแบบลับๆ ไม่ออกมาพบเจอผู้คน เพื่อฝึกวิทยายุทธ์ในการเขียนคำศัพท์และจำตัวอักษร พร้อมท่องตำราเนื้อหาไปพร้อมๆ กัน

‘การรู้ว่าไม่รู้ นั่นคือการค้นพบว่ารู้’

เมื่อต้องเป็นเด็กเอกจีน นั่นหมายความว่าการเรียนสนทนา ฟัง พูด อ่าน และเขียนนั้น…ไม่สะใจพอ แต่ยังต้องทำความเข้าใจบริบทประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม การเมือง และสุดยอดวิชาปราบเซียนอย่าง ‘ปรัชญาจีน’ ที่จะพาคุณย้อนเวลากลับไปคุยกับขงจื๊อและนักปราชญ์ในยุคต่างๆ การตั้งคำถามต่อความดี ความจริง และความงาม

ตอนเรียนอาจสนุก แต่จะทุกข์ช่วงสอบนี่แหละ เพราะความคิดที่ว่าเรียนแค่ให้ผ่านครึ่งก็พอ อาจใช้ไม่ได้อีกต่อไปสำหรับการเป็นเด็กเอกจีน หากคะแนนเต็มสอบวิชาหนึ่งเต็ม 100 แล้วคุณได้ 50 คะแนน ไม่ได้หมายความว่าจะสอบผ่านนะ เพราะเอกจีนประเมินผลแบบอิงเกณฑ์ โดยตัดเกรด A ที่ 95 คะแนน! ดังนั้น หากได้คะแนน 80 คะแนน คุณจะได้แค่เกรด C+ เท่านั้นนะจ๊ะ 

A และ B จึงค่อนข้างเป็นแรร์ไอเท็มของพวกเรา บ่อยครั้งที่เมื่อรู้ผลคะแนนแล้ว เรามักจะยิ้มแห้งๆ แต่ทุกคนก็ปลอบใจกันด้วยประโยคที่ว่า ‘การรู้ว่าไม่รู้ นั่นคือการค้นพบว่ารู้’ ปรมาจารย์ขงจื๊อเคยกล่าวไว้…

เตรียมใจก่อนเรียนภาษาจีน I Hate You I Love You,สกู๊ป,Rabbit Today

I Hate You I Love You

จริงๆ แล้วมีเพื่อนหลายคนที่สนุกและมีความสุขกับการเรียน เพราะภาษาจีนได้เปิดพื้นที่วัฒนธรรมและมุมมองใหม่ๆ ภาษาจีนได้มอบกุญแจให้เราใช้เป็นเครื่องมือในการเข้าถึงความรู้ต่างภาษา 

แม้ว่าการคลุกคลีกับภาษาจีนอย่างใกล้ชิด…ดดด…เป็นเวลาหลายปี บางครั้งอาจทำให้หลายคนตกเข้าไปอยู่ในโหมด ‘ทั้งรักทั้งเกลียด’ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่ามรดกชิ้นสำคัญที่สุดที่ภาษาจีนมอบให้ผู้เรียนทุกคนคือ ‘ความอดทน’

ถึงกับมีคำขวัญประจำเอกที่ผู้เรียนต้องท่องให้ขึ้นใจว่า ‘ไม่มานะพยายาม ไม่อุตสาหะ ไม่สมควรเป็นเด็กเอกจีน’

นี่เป็นเพียงเศษเสี้ยวหนึ่งของการเรียนภาษาจีนที่อยากเล่าสู่กันฟัง

ส่วนใครที่อยากเรียนภาษาจีนก็ถือว่าเป็นเรื่องน่ายินดี…ยินดีต้อนรับสู่โลกภาษาจีน หึหึ!