เรื่องเด่น

‘ไหว้พระจันทร์’ ขนมชิ้นเล็กๆ มูลค่าเกือบล้าน

Published 2 ต.ค. 2018

By Rabbit Today

Mid-Autumn-Festival-scoops-Rabbit-Today-banner

“ปีนี้คุณได้รับขนมไหว้พระจันทร์หรือยัง” ... ไม่ใช่เพียงแต่เป็นผู้รับ แต่เทศกาลสำคัญนี้ เรามักจะเลือกซื้อขนมทรงกลมไส้ธัญพืช ลักษณะคล้ายขนมเค้ก ทำจากแป้งนวดแล้วกดใส่แป้นพิมพ์ลวดลายสวยงาม ก่อนนำไปอบและเคลือบผิวด้วยน้ำเชื่อม ซึ่งปัจจุบันมีการบรรจุกล่องสวยหรูเพื่อนำไปเป็นของขวัญ ของฝาก ทำให้เทศกาลไหว้พระจันทร์ซึ่งเป็นประเพณีสืบทอดในอดีตกาลของชาวจีนมาถึงยุค 4.0 มีมูลค่าในตลาดเกือบพันล้านบาทต่อปี

ตำนานขนมไหว้พระจันทร์

สมัยโบราณกาล ชาวจีนมีความเลื่อมใสศรัทธาต่อดวงจันทร์ เนื่องจากสมัยนั้นคนโบราณจะนับปฏิทินโดยอาศัย ‘ดวงจันทร์’ ดังที่เรียกว่า ‘จันทรคติ’ ในการเพาะปลูก ชาวจีนโบราณจึงสังเกตน้ำขึ้น-น้ำลงจากพระจันทร์ เพื่อทำไร่- ทำนา การเพาะปลูกพืชต่างๆ การเจริญเติบโตของพืช ดังนั้น พวกเขาจึงให้ความสำคัญต่อดวงจันทร์ในด้านของจิตใจมาก 

นอกจากนี้ยังมีตำนานเล่าขานเกือบพันปีในสมัยจีนกู้ชาติ เมื่อกุบไลข่าน นำชาวมองโกลรุกรานแผ่นดินจีนและยึดครองประเทศได้สำเร็จ จากนั้นขึ้นปกครองประเทศจีนถึง 80 ปี กระทั่งราชสำนักอ่อนแอ ชาวจีนหลายกลุ่มคิดก่อการกบฏเพื่อต้องการกอบกู้แผ่นดินกลับคืนมา จึงใช้อุบายทำขนมเปี๊ยะไหว้พระจันทร์สอดไส้สารลับอันมีข้อความว่า ‘15 ค่ำเดือน 8 สังหารมองโกล’ แล้วนำออกแจกจ่ายให้กับชาวจีนทั้งหลาย เมื่อถึงวันดีตามสารลับ กลุ่มชาวจีนจึงลงมือโค่นล้มมองโกลลง ถามว่าทำไมชาวจีนจึงนำสารลับสอดไส้ไว้ในขนมเปี๊ยะไหว้พระจันทร์ เหตุผลคือ ชาวมองโกลไม่นิยมกินขนมชนิดนี้นั่นเอง

เวลาเซ่นไหว้พระจันทร์

คนจีนให้ความสำคัญกับพิธีไหว้พระจันทร์เป็นอย่างมาก การจัดแต่งโต๊ะจึงต้องสวยงาม โดยจะตั้งโต๊ะบริเวณกลางแจ้งในจุดที่มองเห็นดวงจันทร์ได้เต็มดวง ในย่ำค่ำของวันเพ็ญพระจันทร์เต็มดวง ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 (ของจีน ซึ่งตรงกับเดือน 10 ของไทย) โดยจะนำเอาต้นอ้อย 2 ต้น มาผูกที่ซุ้มประตู โดยเอายอดอ้อยทั้งสองโค้งเข้าหากัน แล้วมีการประดับประดาให้ดูสวยงามตามใจชอบ พอกะว่าแลเห็นพระจันทร์เต็มดวงโผล่ขึ้นมาให้เห็นแล้ว ก็จะเริ่มพิธีเซ่นไหว้ มีการจุดธูปและโคมไฟด้วย คืนนี้จะเป็นคืนที่ลูกหลานชาวจีนจะออกมาชมพระจันทร์แห่งฤดูใบไม้ร่วงกันถ้วนหน้า แต่ปัจจุบันตั้งแต่ฝรั่งต่างแดนได้ขึ้นไปเหยียบบนดวงจันทร์แล้ว การเซ่นไหว้พระจันทร์ที่เคยยึดมั่นถือมั่นมาแต่โบราณ ค่อยๆ ลดความสำคัญลงไปอย่างมาก

  • เริ่มหลัง 1 ทุ่มเป็นต้นไป จนถึงเที่ยงคืน โดยจะนำต้นอ้อย 2 ต้นมาผูกไว้ที่ซุ้มหน้าประตูบ้านให้ยอดโค้งเข้าหากัน
  • พิธีนี้จะให้ผู้หญิงนำของบูชามาจัดวาง เพราะเชื่อว่าพระจันทร์นั้นเชื่อมโยงกับเทพเจ้าสตรี
  • ของเซ่นไหว้ได้แก่ ขนมอี้ ขนมโก๋ ขนมเปี๊ยะ ถั่วต่างๆ และพระเอกอย่างขนมไหว้พระจันทร์ พร้อมประดับโคมจีนไว้ 2 ด้าน
  • จบพิธีเซ่นไหว้แล้ว ครอบครัวจะแบ่งขนมไหว้พระจันทร์มากินด้วยกัน เพื่อความเป็นสิริมงคล ให้เกิดความสามัคคีกลมเกลียว จนเป็นที่มาอีกชื่อหนึ่งว่า ‘ขนมแห่งความกลมเกลียว’
  • ปัจจุบันขนมไหว้พระจันทร์ถูกดัดแปลงลวดลายทั้งเปลือกและไส้มากมาย จึงกลายมาเป็นธุรกิจที่ทำเงินสูงมากในช่วงเทศกาลนี้ของปี

‘ไหว้พระจันทร์’ ขนมพันล้าน,สกู๊ป,Rabbit Today

เทพเจ้ากระต่าย ‘ทู่ เอ๋อ เย๋’ (兔儿爷) หรือ ‘เทพกระต่าย’ มาจากเทพนิยายกระต่ายหยกในตำหนักจันทร์ของจีน คนจีนนำดินมาปั้นเป็นรูปกระต่าย จัดเป็นเครื่องเซ่นไหว้ในเทศกาลไหว้พระจันทร์ และเป็นของเล่นเด็กที่มีมาแต่โบราณกาล ซึ่งทำจากดินเหนียวผสมกับเยื่อกระดาษ โดยแม่พิมพ์ไม้ 2 อัน เป็นด้านหน้ากับด้านหลัง เมื่อใส่ดินเหนียวเข้าไปในแม่พิมพ์ แล้วรอจนแห้งจึงแกะ 2 ส่วนนี้ออกมาทากาวให้ติดกัน จากนั้นติดหูกระต่ายแล้วทาสีสันให้สวยงาม

ขนมชิ้นน้อย...คอยขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

ปัจจุบันแบรนด์และร้านค้าชั้นนำ ได้จัดทำขนมไหว้พระจันทร์จำนวนมาก อีกทั้งยังสร้างสรรค์รสชาติแปลกใหม่ เพิ่มไส้ขนมให้ทันสมัยของผู้บริโภค เช่น ไส้ชาเขียวถั่วแดง ทุเรียนหมอนทอง เกาลัด แครนเบอร์รี่ เมล็ดธัญพืชเพื่อสุขภาพมากมาย หรือดัดแปลงไปเป็นรูปแบบประยุกต์ เช่น ขนมโมจิ หรือไอศกรีม รวมทั้งการออกแบบบรรจุภัณฑ์ใหม่ๆ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า รวมถึงมีผู้ประกอบการรายใหม่ๆ ที่สนใจเข้ามามีส่วนร่วมในตลาด

บางรายต้องการความพิเศษนำเข้าวัตถุดิบหรือขนมไหว้พระจันทร์จากต่างประเทศเข้ามาทำตลาด เพื่อเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง ทำให้ขนมไหว้พระจันทร์กลายมาเป็นธุรกิจสำคัญที่มีมูลค่าการตลาดและการแข่งขันสูงในช่วงเทศกาลของแต่ละปี

กลุ่มผู้ซื้อขนมไหว้พระจันทร์

 ‘ไหว้พระจันทร์’ ขนมพันล้าน,สกู๊ป,Rabbit Today

ความดึงดูดให้ผู้บริโภคซื้อขนมไหว้พระจันทร์ 

‘ไหว้พระจันทร์’ ขนมชิ้นเล็หๆ มูลค่าเกือบล้าน,สกู๊ป,Rabbit Today

มูลค่าตลาดขนมไหว้พระจันทร์

‘ไหว้พระจันทร์’ ขนมพันล้าน,สกู๊ป,Rabbit Today 

*ข้อมูลจากศูนย์วิจัยกสิกรไทย