ชีวิตและการงาน

ถนนมีไว้ทำอะไรบ้างนะ

Published 19 มี.ค. 2019

By พนิต ภู่จินดา

road-smart-living-Rabbit-Today-banner

เมื่อพูดถึง ‘ถนน’ ทุกคนคงเคยเห็นและใช้งานกันมาบ้างละ

จะใช้มากหรือน้อย จะใช้ถนนในรูปแบบไหนก็แตกต่างกันไปตามความต้องการและข้อจำกัดของแต่ละบุคคล เรามักจะนึกถึงถนนในฐานเส้นทางคมนาคมขนส่งเป็นหลัก เป็นพื้นที่ของรถยนต์สัญจรไปมา จะเดินจากฝั่งหนึ่งไปอีกฝั่งหนึ่งก็ต้องขอรถยนต์ให้เขาหยุดให้เราข้าม หรือต้องปีนขึ้นสะพานลอย แต่ในความเป็นจริงแล้ว ถนนมีบทบาทถึง 4 ประการ ได้แก่

1. เป็นช่องทางสัญจร เพื่อการเคลื่อนที่ของยานพาหนะต่างๆ อันนี้ต้องตีความดีๆ เพราะการสัญจรคือการเดินทางของยานพาหนะทุกประเภท ทั้งเดินเท้า จักรยาน จักรยานยนต์ ขนส่งมวลชนทุกอย่าง รถขนส่งสินค้า รถบริการและรถฉุกเฉินทุกประเภท (รถเก็บขยะ รถดับเพลิง รถตำรวจ รถพยาบาล) และจุดจอดรถ จุดหยุด จุดพักคอยต่างๆ ไม่ใช่มีไว้แค่สำหรับรถยนต์ส่วนตัวอย่างเดียว อีกทั้งยังมีมาตรการจำกัดการเข้าถึงของยานพาหนะบางประเภท เช่น ห้ามรถขนาดใหญ่วิ่งทั้งวันหรือบางเวลา มาตรการจำกัดความเร็วต่างๆ

2. เป็นพื้นที่สาธารณะของชุมชนและเมือง เนื่องจากถนนไม่ได้เป็นช่องทางสำหรับยานพาหนะทั้งหมด แต่มีทางเท้าและพื้นผิวจราจรที่สามารถเป็นพื้นที่สาธารณะและรองรับกิจกรรมของชุมชนได้ ถ้านึกไม่ออกก็คิดย้อนไปตอนเด็กๆ ที่เล่นกระโดดยาง ตีแบดมินตัน เตะฟุตบอลโกลรูหนู และยืนนินทาเพื่อนบ้านบนถนนนั่นแหละ 

3. เป็นช่องทางในการเดินสาธารณูปโภคต่างๆ ทั้งบนดิน ใต้ดิน และลอยฟ้า ไม่ว่าจะเป็นไฟฟ้า ประปา สายสื่อสาร ตู้ไปรษณีย์ ท่อระบายน้ำ ดังนั้นความจุของถนนจึงแปรผันโดยตรงกับระดับการให้บริการของโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับกิจกรรมสองข้างทาง ถนนสายใหญ่ก็ต้องมีโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่และสนับสนุนให้มีกิจกรรมที่ใช้การเข้าถึงและสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ตามมาด้วยเช่นกัน 

4. เป็นองค์ประกอบในการสร้างบรรยากาศให้กับพื้นที่ ความกว้าง แนวถนนและองค์ประกอบถนนเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างบรรยากาศให้กับพื้นที่ เช่น ถนนโค้ง มีต้นไม้และองค์ประกอบทางธรรมชาติที่สวยงามให้ความรู้สึกผ่อนคลาย เหมาะกับการเป็นถนนย่านที่อยู่อาศัยหรือพักผ่อนหย่อนใจ ถนนกว้างเป็นเส้นตรง มีองค์ประกอบแบบสมมาตรสองข้างและมีรูปแบบที่เป็นเอกภาพ ให้ความรู้สึกยิ่งใหญ่และเป็นทางการ เหมาะกับเป็นถนนในย่านราชการและสัญลักษณ์ของเมือง เป็นต้น

น่าแปลกที่เวลาที่มีข้อเสนอว่าจะตัดถนนเพิ่มขึ้นทีไร ก็จะมีเสียงคัดค้านออกมาในทำนองที่ว่าการตัดถนนเป็นการส่งเสริมให้ใช้รถยนต์ส่วนตัวเพิ่มขึ้นอีกแล้วหละสิ แต่ในความเป็นจริง ถนนไม่ได้มีไว้สำหรับเพื่อให้รถยนต์ส่วนตัววิ่งอย่างเดียว มีถนหลายสายในโลกที่ตัดไว้ให้เฉพาะขนส่งมวลชน คนเดินเท้า จักรยาน และอนุญาตให้รถบริการและรถฉุกเฉินมาใช้งานได้เท่านั้น ไม่ได้ให้รถยนต์ส่วนตัวมาวิ่งโดยเด็ดขาด 

หรือมีหลายถนนที่มีทางเท้า ทางจักรยาน พื้นที่ปลูกต้นไม้กว้างกว่าทางสัญจรของยานพาหนะแบบมีเครื่องยนต์ มีการจำกัดความเร็วด้วยมาตรการต่างๆ เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้ถนนเป็นพื้นที่สำหรับพบปะสังสรรค์และพักผ่อนหย่อนใจแบบพื้นที่สาธารณะของเมืองแบบอื่นๆ และเป็นช่องทางให้ระบบสาธารณูปโภคเข้าไปถึงอาคารบ้านเรือนได้อย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพมากขึ้น 

ถ้ายังไม่เปลี่ยนทัศนคติ ยังยืนยันว่าถนนคือช่องทางของรถยนต์ส่วนตัวมาวิ่งเร็วๆ เท่านั้น ไม่มีแบบอื่นเลย ก็ไม่มีวันจะมีขนส่งสาธารณะและทางเดินดีๆ เข้าไปใกล้บ้าน ไม่มีวันที่จะได้พื้นที่สาธารณะและสาธารณูปโภคที่เข้าถึงได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียมให้กับประชาชนอย่างเป็นธรรม



Advertising