พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ๒๕๖๒

แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ ที่ใช้ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 10: 7 จังหวัดที่มีแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ จังหวัดละ 2 แหล่งน้ำ รวม 14 แหล่งน้ำ

Published 31 มี.ค. 2019

By Rabbit Today

holy-water-for-the-coronation-ceremony-1-coronation-Rabbit-Today-banner

ในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ต้องเตรียมทำน้ำอภิเษก โดยทำพิธีพลีกรรมตักน้ำ จากแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั่วราชอาณาจักร จำนวน 107 แห่งตามโบราณราชประเพณี 

และทำพิธีพร้อมกันในวันที่ 6 เมษายน พ.ศ.2562 ตั้งพิธีทำน้ำอภิเษก ณ พระอารามสำคัญประจำจังหวัดของแต่ละจังหวัด 76 แห่ง ในวันที่ 8 เมษายน และเวียนเทียนสมโภชน้ำอภิเษกในวันที่ 9 เมษายน 

จากนั้นทุกจังหวัดเชิญน้ำศักดิ์สิทธิ์จากจังหวัดมาตั้งไว้ในพระอุโบสถวัดสุทัศนเทพวราราม เพื่อเสกน้ำอภิเษก ประกาศชุมนุมเทวดา ทำน้ำเทพมนตร์ เจริญพระพุทธมนต์ ทำน้ำพระพุทธมนต์ รวมกับน้ำอภิเษกของกรุงเทพมหานคร (จากหอศาสตราคม พระบรมมหาราชวัง) ในวันที่ 18 เมษายน และแห่เชิญน้ำอภิเษกของทุกจังหวัด ทั้ง 77 จังหวัด รวมทั้งน้ำเบญจสุทธคงคา และน้ำจากสระ 4 สระ ในจังหวัดสุพรรณบุรี จากวัดสุทัศนเทพวรารามไปยังพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในวันที่ 19 เมษายน เพื่อพราหมณ์ประกอบพิธี

และสำหรับ 7 จังหวัดที่มีแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ จังหวัดละ 2 แหล่งน้ำ รวม 14 แหล่งน้ำ คือ

แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ ที่ใช้ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 10 7 จังหวัดที่มีแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ จังหวัดละ 2 แหล่งน้ำ รวม 14 แหล่งน้ำ,พระบรมราชาภิเษก,Rabbit Today

1. ชัยภูมิ

  • บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์วัดไพรีพินาศ @ วัดไพรีพินาศ (วัดกลางเมืองเก่า) อ.เมืองชัยภูมิ
  • ชีผุด แม่น้ำชี @ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว อ.หนองบัวแดง 

จุดกำเนิดแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ชีผุด เป็นจุดน้ำผุดสุดท้ายที่ไหลผุดออกจากเขาเทวดา ใจกลางพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียวอันอุดมสมบูรณ์ ใช้เวลาเดินทางเข้าไปประมาณ 8 ชั่วโมง เนื่องจากต้องเดินลัดเลาะตามเส้นทางเดินป่าที่ลาดชัน ชีผุดถือเป็นต้นกำเนิดแม่น้ำชีที่ยาวที่สุดในประเทศไทย ด้วยความยาว 765 กิโลเมตร ถือเป็นหนึ่งในสายน้ำที่หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของประชากรภาคอีสานที่สำคัญ

2. นราธิวาส

  • น้ำแบ่ง @ อ.ตากใบ
  • น้ำตกสิรินธร @บ้ านบาลา อ.แว้ง

ตั้งอยู่ที่บ้านบาลา หมู่ที่ 5 ต.โละจูด อ.แว้ง มีชื่อเดิมว่า น้ำตกตอยือรา ตั้งอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา มีความสวยงามกลางผืนป่าที่ยังคงอุดมสมบูรณ์ที่สุดในประเทศไทย และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานนามน้ำตกแห่งนี้เป็น ‘น้ำตกสิรินธร’ เมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ.2525

3. บึงกาฬ

  • บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ถ้ำพระ @ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว บ้านถ้ำพระ อ.เซกา
  • พื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง @ บ้านคำสมบูรณ์ อ.บึงโขงหลง

บึงโขงหลงเป็นแหล่งน้ำจืดขนาดใหญ่ ในเนื้อที่กว่า 8,000 ไร่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร มีพระราชดำริให้สร้างฝายน้ำล้นเพื่อให้ประชาชนมีน้ำใช้ตลอดปี เป็นที่อยู่อาศัยของนกน้ำจำนวนมาก และได้ขึ้นทะเบียนเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระหว่างประเทศ ลำดับที่ 1,098 ของโลก ชาวบ้านในพื้นที่มีความเชื่อว่า พญานาคอือลือ ปกครองผืนน้ำและดูแลบึงโขงหลงแห่งนี้ด้วย 

แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ ที่ใช้ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 10 7 จังหวัดที่มีแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ จังหวัดละ 2 แหล่งน้ำ รวม 14 แหล่งน้ำ,พระบรมราชาภิเษก,Rabbit Today

4. ปราจีนบุรี

  • โบราณสถานสระแก้ว @ อ.ศรีมโหสถ
  • บ่อน้ำหน้าโบราณสถานรอยพระพุทธบาทคู่ @ อ.ศรีมโหสถ

เป็นบ่อน้ำโบราณทรงกลม ลึก 10 เมตร สร้างด้วยศิลาแลง มีน้ำผุดขึ้นมาตลอดเวลา อยู่ในโบราณสถานที่มีรอยพระพุทธบาทคู่ที่เก่าแก่ที่สุดในไทย มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 11-13 มีกลุ่มอาคารโบราณสถานศิลาแลงตามพุทธศาสนสถานในคติมหายาน มีผังแบบเดียวกับอโรคยาศาลา (หรือโรงพยาบาลในสมัยโบราณ) ในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ซึ่งสร้างซ้อนทับของเดิมราวพุทธศตวรรษที่ 17-18 

5. พะเยา

  • น้ำตกน้ำคะ หรือน้ำคะ @บ้ านปางค่าเหนือ (บ้านน้ำคะ) อ.ปง
  • ขุนน้ำแม่ปืม @ บ้านไร่อ้อย อ.แม่ใจ

เป็นต้นน้ำตามธรรมชาติในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ปืมและป่าแม่พุง ที่คนในพื้นที่เชื่อว่าเป็นแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ เกิดจากการซึมซับในดินและชั้นหินบริเวณดอยด้วน ตาน้ำมีน้ำผุดตลอดปี แล้วไหลมารวมในบริเวณหาดสองแควขุนน้ำแม่ปืม พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร มีพระราชดำริให้สร้างอ่างเก็บน้ำแม่ปืม ในปี พ.ศ.2525 เพื่อการเกษตร     

6. เพชรบูรณ์

  • สระแก้ว @ บริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ บ้านศรีเทพน้อย อ.ศรีเทพ
  • สระขวัญ @ บริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ บ้านศรีเทพน้อย อ.ศรีเทพ

สระแก้ว เป็นสระน้ำสี่เหลี่ยม กว้าง 137 เมตร ยาว 157 เมตร ตั้งอยู่นอกเมืองโบราณศรีเทพ ไปทางทิศเหนือประมาณ 500 เมตร ส่วนสระขวัญ จะอยู่ในบริเวณเมืองส่วนนอกในทิศทางตรงกันข้าม มีขนาดใกล้เคียงสระแก้ว สระน้ำทั้งสองสระนี้มีน้ำขังตลอดปี และเชื่อกันว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ มีการนำน้ำทั้งสองสระนี้ไปประกอบพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาตั้งแต่สมัยโบราณมาจนถึงปัจจุบัน

แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ ที่ใช้ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 10 7 จังหวัดที่มีแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ จังหวัดละ 2 แหล่งน้ำ รวม 14 แหล่งน้ำ,พระบรมราชาภิเษก,Rabbit Today

7. อุทัยธานี

  • แม่น้ำสะแกกรัง @ บริเวณปากคลองวัดขุมทรัพย์ อ.เมืองอุทัยธานี
  • สระน้ำมนต์ศักดิ์สิทธิ์ @ วัดมณีสถิตกปิฏฐาราม อ.เมืองอุทัยธานี 

สระน้ำมนต์ศักดิ์สิทธิ์ วัดมณีสถิตกปิฏฐาราม (วัด-มะ-นี-สะ-ถิด-กะ-ปิด-ถา-ราม) ขุดเมื่อ พ.ศ.2431 จากดำริของหลวงพ่อพระอาจารย์แย้ม ผู้สร้างวัด มีขนาดกว้าง 14.60 เมตร ยาว 17.40 เมตร ลึก 7.19 เมตร ก่อขอบสระเป็นอิฐถือปูน มีศิลาลงยันต์คาถาอักษรขอม ปลุกเสกอาคมบรรจุไว้ตรงกลางสระ เพื่อให้น้ำทั้งสระเป็นน้ำมนต์ ใช้ในงานพิธีมงคลของชาวบ้านในอดีต รวมทั้งทางราชการเคยนำน้ำมนต์ในสระแห่งนี้ไปประกอบพิธีสรงมุรธาภิเษก ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เมื่อปี พ.ศ.2456 และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เมื่อปี พ.ศ.2468 มาแล้ว

ตามโบราณราชประเพณี จะตั้งพิธีทำน้ำอภิเษก ณ พระอารามหลวงสำคัญประจำแต่ละจังหวัด

แหล่งข้อมูล: ประมวลองค์ความรู้ พระราชพิธีบรมราชาภิเษก กระทรวงวัฒนธรรม จัดพิมพ์เนื่องในมหามงคลการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช 2562